السيد مرتضى العسكري ( مترجم : محمد جوادى كرمى )

15

معالم المدرستين ( بازشناسى دو مكتب ) ( فارسى )

داده است » . « 1 » بنا بر اين ، واژه « كتاب » نه در قرآن كريم و نه در عرف مسلمين ، اسم خاص قرآن نيست . يكى ديگر از اسامى ، واژه « نور » است ، كه خداوند متعال در سوره نساء / 174 مىفرمايد : ( وَ أَنْزَلْنا إِلَيْكُمْ نُوراً مُبينا ) : « و فرستاديم به سوى شما نورى آشكار » . و ديگرى واژه « موعظه » است كه در سوره يونس / 57 مىفرمايد : ( قَدْ جاءَتْكُمْ مَوْعِظَةٌ مِنْ رَبِّكُم ) : « همانا موعظه‌اى از پروردگارتان براى شما آمد » . و نيز ، واژه « كريم » كه در سوره واقعه / 77 مىفرمايد : ( إِنَّهُ لَقُرْآنٌ كَريم ) : « همانا آن قرآن كريمى است » . اين اسامىِ آمده در قرآن ، همانگونه كه علما برآنند ، اسامى خاص « قرآن » نيستند ، بلكه تنها در مقام تعبير و تعريف برخى از صفات قرآن آمده‌اند . يكى ديگر از اسامى « قرآن » در مكتب خلفا ، واژه « مصحف » است كه اين واژه در قرآن كريم و حديث شريف نبوى نيامده است . زركشى و ديگران روايت كرده و گويند : « هنگامى كه ابوبكر قرآن را جمع كرد گفتند : « نام آن را انتخاب كنيد » برخى گفتند : « نامش را « انجيل » بگذاريد » كه آن را نپسنديدند ، و برخى ديگر گفتند : « نامش را « سِفر » بگذاريد . » اين نام را نيز ، چون از آنِ يهود بود ، نپذيرفتند و ابن مسعود گفت : « من در نزد حبشيان كتابى ديدم كه آن را « مصحف » مىناميدند ، آن را مصحف بناميد . » « 2 » بنا بر اين ، ناميدن قرآن به « مصحف » يك اصطلاح اسلامى و يك حقيقت شرعى نيست ؛ بلكه تنها از نوع نامگذارى مسلمانان و اصلاح آنان است ، و لذا

--> ( 1 ) . كشف الظنونِ حاجى خليفه ، ج 2 ، ص 1427 و 1428 . ( 2 ) . البرهان فى علوم القرآنِ زركشى ( متوفاى 794 ه - ) چاپ قاهره ، ج 1 ، ص 273 و 276 و 282 ، و الاتقان سيوطى ( متوفاى 911 ه - ) چاپ قاهره 1368 ه - ، ص 63 . .